بازداشت شهروندان بهایی در اوج کرونا در شیراز

یک منبع مطلع به ایران وایر خبر داد که شامگاه سه شنبه ۱۷ فروردین‌ماه ۱۴۰۰ ماموران اداره اطلاعات استان فارس با مراجعه به منازل تعدادی از شهروندان بهایی شیرازدست‌کم هفت نفر از آن‌ها را در منازل شخصی‌شان بازداشت کرده و به مکان نامعلومی، منتقل کرده‌اند.

روایت تبعیض دینی: حتی نمی‌توانستم نام مندایی داشته باشم

منداییان، یکی از اقلیت‌های دینی کمتر شناخته‌شده در ایران هستند که طبق قوانین جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته نمی‌شوند. نه می‌توانند نام مندایی خود را ثبت کنند، نه اگر بگویند مندایی هستند، استخدام می‌شوند. منداییان مجبور می‌شوند برای رفتن به دانشگاه گزینه «مسلمان» را انتخاب کنند. عده‌ای از آن‌ها نیز از فشار، دروغ و هویت دوگانه تحمیلی به تنگ آمده‌اند و مهاجرت کرده‌اند. این روایت یکی از ایرانیان مهاجر مندایی‌ است که در کشور خود به رسمیت شناخته نشد.

طلافروشان مندایی از تبعیض می‌گویند:‌ متهم می‌شویم و امکان دفاع نداریم

یکی از راه‌هایی که حکومت‌های ایدئولوژیک به کار می‌گیرند تا «غیرخودی»ها را تحت فشار بگذارند، ایجاد محدودیت‌های اقتصادی است. از مصادره اموال یهودیان در ابتدای حکومت نازی‌ها در دهه ۱۹۳۰ آلمان، تا اخراج بهاییان از مشاغل دولتی در ابتدای حکومت جمهوری اسلامی، همه ریشه در یک نگرش دارند: تلاش برای تضعیف اقلیت‌ها و به زانو درآوردن آن‌ها.
اما تلاش برای تضعیف اقلیت‌ها تنها به اقدامات سیستماتیک حکومت‌ها مربوط نمی‌شود. در فضای دگرستیزی، امکان سوء استفاده ماموران دون‌پایه‌ نیز فراهم می‌شود تا با منافع شخصی بر اقلیت‌ها فشار بیاورند؛ بدون آن‌ که مورد پرسش و تعقیب قانونی قرار بگیرند.

برخی ایرانیان مندایی که اغلب مشاغل آزاد دارند، در گفت‌وگو با «ایران‌وایر» از این فشارها روایت کرده‌اند.

دولت خاتمی و فریب جامعه جهانی درباره حق تحصیل بهاییان

ممنوعیت بهاییان از تحصیل در دانشگاه‌های ایران، سابقه‌ای به قدمت نظام جمهوری اسلامی دارد. با این حال، این ممنوعیت را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: قبل و بعد از سال ۱۳۸۳.

تا پیش از آن، بهاییان نمی‌توانستند در جلسه کنکور شرکت کنند. اما دولت «محمد خاتمی» راهی جدید را انتخاب کرد تا فشار را بر حکومت اسلامی کاهش دهد.

در بخشی از اسناد گزارشی که پیش رو دارید،‌ نامه مشاور محمد خاتمی خطاب به او آمده است که می‌نویسد بهاییان در جامعه بین‌الملل به سخنان خاتمی درباره جامعه مدنی و حقوق غیرمسلمانان اشاره و استناد می‌کنند.

راه‌حل دولت وقت؟ اجازه شرکت در کنکور، اما راه‌ ندادن به دانشگاه با بهانه «نقص در پرونده!»

یک بام و دو هوا در بازگشایی مکان‌های دینی مسلمانان و غیرمسلمانان

«حدود ۱۰ روزی است که کلیسا باز شده، اما من یکی دو روز است که از این موضوع باخبر شده‌ام.» این گفته «واهیک»، یکی از ارامنه ساکن ایران، است. از ابتدای انتشار خبر شیوع ویروس کرونا در اسفند و تعطیلی همه گردهمایی‌ها و تجمعات، اماکن مذهبی ارامنه هم مانند مساجد و تکایای مسلمان تعطیل شدند.

واهیک می‌گوید: «با وجود این که مراکز دینی مسلمانان از اواخر اردیبهشت بازگشایی شدند و مردم این فرصت را پیدا کردند [که] با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، عبادت‌های دینی خود را انجام دهند، کلیساهای ما مسیحیان تا نیمه شهریور تعطیل بودند و اجازه بازگشایی نداشتیم.»

یک روحانی مندایی: «از ایرانی بودن فقط شناسنامه‌اش را داریم»

سال ۱۳۹۴ و در پی ملاقات جمعی از منداییان ایران با «علی یونسی»، دستیار ویژه رئیس‌جمهوری در امور اقوام و اقلیت‌ها، امیدهایی در دل منداییان ایران برای رفع تبعیض و حل مشکلات‌شان به وجود آمد.

در ابتدای این دیدار «گنزورا نجاح»، رهبر صابئین مندایی ایران، ضمن ابراز خرسندی از انجام این دیدار، خطاب به علی یونسی گفته بود: « شما را دل‌سوز خودمان می‌دانیم.» او در ادامه، ثبت انجمن، ثبت‌نام فرزندان منداییان در دانشگاه، توجیه مدارس خوزستان در برخورد با دانش‌آموزان مندایی، مجوز نام‌گذاری منداییان با نام‌های دینی و مشکل استخدام منداییان در ادارات دولتی را از جمله مهم‌ترین مشکلات جامعه صابئین مندایی در ایران ذکر کرده و اظهار امیدواری کرده بود تا این موارد محقق شوند.

ترمیدا «ساهی زهرونی» یکی از روحانیون مندایی است که به همراه گنزورا نجاح و جمعی از بزرگان به نمایندگی از صابئین ایران در ملاقات با علی یونسی حضور داشت. او در گفت‌وگو با «ایران‌وایر» از آن‌چه منجر به این شد که رسیدگی به امور منداییان و تحقق وعده‌های داده‌شده را غیرممکن بداند و ایران را ترک کند، سخن گفته است.

جامعه جهانی بهایی و خطر نسل‌کشی بهاییان ایران پس از انقلاب ۵۷

آزار و سرکوب بهاییان در ایران از آغاز ظهور این آئین در ایران آغاز شد اما با سر برآوردن جمهوری اسلامی، اشکالی نظام‌مند و مورد حمایت حکومت به خود گرفت. در سال‌های آغازین انقلاب جامعه جهانی از موج اعدام بهاییان در زندان‌های ایران چندان مطلع نبود اما با تلاش پیوسته نهادهایی همچون جامعه جهانی بهائی، توجه سازمان ملل و دیگر نهادهای بین‌المللی به وضعیت بهائیان در ایران جلب شد. مقاله زیر به رویدادهای این چهار دهه می‌پردازد و همزمان، سنجه‌های تعریف‌شده برای «نسل‌کشی» را در مورد آنچه بر بهاییان گذشت محک می‌زند.