خیابان «سی تیر» تهران که پیش از انقلاب خیابان «قوام السلطنه» نام داشت را می توان نماد عینی همزیستی مسالمت آمیز و دوستانه ادیان در ایران دانست. این خیابان که حدود سه کیلومتر طول دارد، چندین مسجد مسلمانان، کنیسه یهودیان، کلیسای مسیحیان و آتشکده زرتشتیان را در خود جای داده است. این مکان های مذهبی از ده ها سال قبل در این خیابان ساخته شده و در همه این سال ها فعالیت کرده اند.
در صورت گرویدن یکی از وارثان متوفی که اهل یکی از اقلیت های دینی بوده، به دین اسلام، تقسیم ارث چگونه صورت می گیرد؟ صدرا مانی، حقوقدان در این بلاگ پرونده یکی از موکلین خود را بررسی کرده و به این سوال پاسخ می دهد.
بچههای کلاس برای رسیدن روز پنجشنبه لحظهشماری میکنند. یکی قرار است موهایش را تیغ ماهی ببافد و دیگری قرار است پیراهن آستین پفی صورتیاش را بپوشد. بچهها کارت دعوتهای کاغذی را از مهسا گرفتهاند و جلوی گزینه با کمال میل دعوتت را میپذیرم، تیک زدهاند. آزیتا اما فقط شنونده است، موهای تیغ ماهی و پیراهن صورتی را برای همکلاسیهایش تصور کرده، او به مهمانی تولد دعوت نشده. دیروز مهسا جلوی همه به آزیتا گفته: «ما تو رو دعوت نکردیم، چون مسلمون نیستی. مامانم گفته ما نمیتونیم غیر مسلمون تو خونهمون راه بدیم.»
منداییان، یکی از اقلیتهای دینی کمتر شناختهشده در ایران هستند که طبق قوانین جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته نمیشوند. نه میتوانند نام مندایی خود را ثبت کنند، نه اگر بگویند مندایی هستند، استخدام میشوند. منداییان مجبور میشوند برای رفتن به دانشگاه گزینه «مسلمان» را انتخاب کنند. عدهای از آنها نیز از فشار، دروغ و هویت دوگانه تحمیلی به تنگ آمدهاند و مهاجرت کردهاند. این روایت یکی از ایرانیان مهاجر مندایی است که در کشور خود به رسمیت شناخته نشد.
یکی از راههایی که حکومتهای ایدئولوژیک به کار میگیرند تا «غیرخودی»ها را تحت فشار بگذارند، ایجاد محدودیتهای اقتصادی است. از مصادره اموال یهودیان در ابتدای حکومت نازیها در دهه ۱۹۳۰ آلمان، تا اخراج بهاییان از مشاغل دولتی در ابتدای حکومت جمهوری اسلامی، همه ریشه در یک نگرش دارند: تلاش برای تضعیف اقلیتها و به زانو درآوردن آنها.
اما تلاش برای تضعیف اقلیتها تنها به اقدامات سیستماتیک حکومتها مربوط نمیشود. در فضای دگرستیزی، امکان سوء استفاده ماموران دونپایه نیز فراهم میشود تا با منافع شخصی بر اقلیتها فشار بیاورند؛ بدون آن که مورد پرسش و تعقیب قانونی قرار بگیرند.
برخی ایرانیان مندایی که اغلب مشاغل آزاد دارند، در گفتوگو با «ایرانوایر» از این فشارها روایت کردهاند.
ممنوعیت بهاییان از تحصیل در دانشگاههای ایران، سابقهای به قدمت نظام جمهوری اسلامی دارد. با این حال، این ممنوعیت را میتوان به دو دسته تقسیم کرد: قبل و بعد از سال ۱۳۸۳.
تا پیش از آن، بهاییان نمیتوانستند در جلسه کنکور شرکت کنند. اما دولت «محمد خاتمی» راهی جدید را انتخاب کرد تا فشار را بر حکومت اسلامی کاهش دهد.
در بخشی از اسناد گزارشی که پیش رو دارید، نامه مشاور محمد خاتمی خطاب به او آمده است که مینویسد بهاییان در جامعه بینالملل به سخنان خاتمی درباره جامعه مدنی و حقوق غیرمسلمانان اشاره و استناد میکنند.
راهحل دولت وقت؟ اجازه شرکت در کنکور، اما راه ندادن به دانشگاه با بهانه «نقص در پرونده!»
«حدود ۱۰ روزی است که کلیسا باز شده، اما من یکی دو روز است که از این موضوع باخبر شدهام.» این گفته «واهیک»، یکی از ارامنه ساکن ایران، است. از ابتدای انتشار خبر شیوع ویروس کرونا در اسفند و تعطیلی همه گردهماییها و تجمعات، اماکن مذهبی ارامنه هم مانند مساجد و تکایای مسلمان تعطیل شدند.
واهیک میگوید: «با وجود این که مراکز دینی مسلمانان از اواخر اردیبهشت بازگشایی شدند و مردم این فرصت را پیدا کردند [که] با رعایت پروتکلهای بهداشتی، عبادتهای دینی خود را انجام دهند، کلیساهای ما مسیحیان تا نیمه شهریور تعطیل بودند و اجازه بازگشایی نداشتیم.»
فیلم «بچههای تهران» داستان آوارگان یهودی عمدتا لهستانی است که در جریان جنگ جهانی دوم از شوروی به ایران انتقال یافتند و در تهران ساکن شدند. این فیلم بر اساس کتابی به نام «بچههای تهران» نوشته «میخال دِکِل» ساخته شده است و ماجرای پدر نویسنده را که یکی از «بچههای تهران» بود توضیح میدهد.
سال ۱۳۹۴ و در پی ملاقات جمعی از منداییان ایران با «علی یونسی»، دستیار ویژه رئیسجمهوری در امور اقوام و اقلیتها، امیدهایی در دل منداییان ایران برای رفع تبعیض و حل مشکلاتشان به وجود آمد.
در ابتدای این دیدار «گنزورا نجاح»، رهبر صابئین مندایی ایران، ضمن ابراز خرسندی از انجام این دیدار، خطاب به علی یونسی گفته بود: « شما را دلسوز خودمان میدانیم.» او در ادامه، ثبت انجمن، ثبتنام فرزندان منداییان در دانشگاه، توجیه مدارس خوزستان در برخورد با دانشآموزان مندایی، مجوز نامگذاری منداییان با نامهای دینی و مشکل استخدام منداییان در ادارات دولتی را از جمله مهمترین مشکلات جامعه صابئین مندایی در ایران ذکر کرده و اظهار امیدواری کرده بود تا این موارد محقق شوند.
ترمیدا «ساهی زهرونی» یکی از روحانیون مندایی است که به همراه گنزورا نجاح و جمعی از بزرگان به نمایندگی از صابئین ایران در ملاقات با علی یونسی حضور داشت. او در گفتوگو با «ایرانوایر» از آنچه منجر به این شد که رسیدگی به امور منداییان و تحقق وعدههای دادهشده را غیرممکن بداند و ایران را ترک کند، سخن گفته است.