همزیستی ادیان؛ روزگاری در کوچه شادمان تهران

بزرگترین اقلیت دینی غیررسمی در ایران را بهاییان تشکیل می‌دهند. شهروندانی که در چهاردهه گذشته تقریبا از تمامی حقوق انسانی و شهروندی خود در ایران محروم شده‌اند؛ از حق آموزش و تحصیل تا حق داشتن سرپناه و اشتغال و کسب‌وکار.

زندگی شهروندان بهایی در ایران اگر چه از سوی حکومت جمهوری اسلامی با رنج و تبعیض مداوم و آشکار همراه است، اما بسیاری از آن‌ها خاطرات خوشی از همزیستی با اقلیت‌های دینی دیگر و حتی اکثریت مسلمان در ایران دارند.

شادی بیضایی، شهروند بهایی ایرانی-استرالیایی است که سال‌ها پس از مهاجرت همچنان از خاطرات خوشی که در ایران داشته صحبت می‌کند. او نویسنده و ویراستار کتاب‌های کودک و نوجوانان بوده و به‌تازگی یک مجموعه انیمیشنی با عنوان «ماجراهای مانلی و بردیا» را برای کودکان دبستانی و والدین (یا مراقبان) آن‌ها نویسندگی کرده است. او در شبکه‌های اجتماعی همیشه از تجربه زیسته‌اش به عنوان یک اقلیت دینی نوشته است؛ از غم‌ها و شادی‌ها، از تبعیض‌ها و مهربانی‌هایی که تجربه کرده و از آن‌ها زندگی آموخته است.

تبعیض دینی از نگاه مخاطبان ایران‌وایر

ایران‌وایر در راستای پوشش مسائل مربوط به اقلیت‌های دینی و مذهبی در ایران، با انتشار پرسش‌نامه‌ای، چند سوال کلیدی را در مورد تبعیض‌های مذهبی مطرح کرد. گزارش زیر، بر مبنای یافته‌های این پرسش‌نامه تنظیم شده است. لازم به ذکر است که این یک نظرسنجی علمی نیست.

بی‌خبری از وضعیت صبا سفیدی؛ تداوم فشار بر شهروند بهایی

در روزهای گذشته جامعه جهانی بهایی در بیانیه‌ای از طرح رهبران ایران برای ثروت‌اندوزی با تصرف اموال بهاییان اظهار نگرانی کرد. در این بیانیه به تصرف و توقیف سیزده مزرعه آبی متعلق به بهاییان روستای «کتا» در استان کهگیلویه و بویراحمد، مصادره زمین‌های کشاورزی در روستای «روشنکوه» مازندران، مصادره املاک شش بهایی در سمنان و توقیف یک باب آپارتمان متعلق به یکی از بهاییان ساکن مازندران از سوی ستاد اجرایی فرمان امام اشاره شده است.

رستم باغ؛ ورود غیرزرتشتی‌ها ممنوع

درختان تنومند باغ از پشت دیوارهای بلند هم دیده می‌شوند. فروهر بزرگی که روی دیوار نقش بسته است و کاشی‌کاری‌های آبی لاجوردی هم از پشت دیوار دیده می‌شوند. روی تابلوی بزرگی که به در دو لنگه آهنی باغ چسبیده، نوشته شده است: «مجتمع مسکونی رستم باغ». این جا یکی از قدیمی‌ترین باغ‌های قدیمی تهران است؛ جایی در محله تهران‌پارس که حالا دیگر نشانه‌ای از باغ‌های میوه و درختان پرباری که در تهران قدیم در این منطقه به وفور دیده می‌شده، ندارد. رستم باغ اما هنوز پابرجاست؛ ولی ورود به این باغ زیبا که دور تا دورش مجتمع مسکونی قرار دارد، برای عموم امکان‌پذیر نیست. نگهبان رستم باغ می‌گوید، این‌جا مجتمع مسکونی زرتشتیان است و امکان ورود و تماشا نیست. درباره رستم باغ چه می‌دانیم؟

گفتند تغییر دین از قتل هم بدتر است؛ وبینار ایران‌وایر درباره سرکوب نوکیشان

‌«ایران‌وایر» روز گذشته (دوشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰)، یک نشست وِیژه مجازی (وبینار) درباره سرکوب مسیحیان در ایران برگزار کرد. سه نوکیش ایرانی که از اسلام به مسیحیت گرویده‌اند و به این دلیل مورد آزار و اذیت قرار گرفته و زندان را نیز تجربه کرده‌اند و نیز «منصور برجی»، مدیر «موسسه ماده‌ ۱۸»، «مازیار بهاری» بنیان‌گذار و مدیر «ایران‌وایر» را در این نشست همراهی کردند و از تجارب خود حرف زدند.

علی مظفریان؛ اعدام پزشکی که از تشیع به تسنن تغییر مذهب داد

«۲۹ سال گذشته است! آن موقع اینترنت و فضای مجازی وجود نداشت که خبر مربوط به او جایی منتشر شود. به همین دلیل هم کمتر عکسی از او موجود است. خانواده ‌او هم در این سال‌ها در ترس و دلهره زندگی کرده و از صحبت در این مورد پرهیز کردند. ایشان یک مسلمان شیعه بود که به تسنن تغییر مذهب داد. جزو علمای خاص اهل تسنن محسوب می‌شد. سال ۱۳۷۱ بود که او را بعد از ۹ ماه شکنجه و انفرادی و ضبط اعتراف تلویزیونی از طریق اعدام با طناب دار شهید کردند.» این گفته‌های «ابراهیم احراری»، یکی از فعالان حقوق اهل سنت درباره دکتر «علی مظفریان»، مفتی ایرانی است. علی مظفریان، روحانی اهل سنت و پزشک مشهور شیرازی با حکم دستگاه قضایی جمهوری اسلامی اعدام شد.

رسانه‌های مربوط به اقلیت‌ها در ایران؛ روایت خبرنگاران غیرمسلمان

روزنامه‌نگاری در ایران در مقایسه با دیگر نقاط جهان،‌ از جهاتی سخت‌تر و پرخطرتر است. مشکلات معیشتی،‌ حقوق‌های پایین و کار زیاد جزو مشکلات جدی روزنامه‌نگاران در ایران هستند. رسانه‌های اقلیت‌های دینی و مذهبی اما یک مشکل بزرگ‌تر هم دارند؛ «اقلیت‌» بودن!

این تفاوت نگاه باعث شده است تا بقای رسانه‌های مربوط به اقلیت‌های دینی در ایران به مراتب از بقیه رسانه‌های همگانی دشوارتر باشد. در این گزارش،‌ سراغ بخشی از مشکلات پنهان رسانه‌های اقلیت در ایران رفته‌ایم.

آیا اهل سنت در جمهوری اسلامی آزادی دارند؟

«مهدی فرمانیان»، معاون پژوهشی دانشگاه ادیان و مذاهب روز ۲۱بهمن۱۴۰۰ در همایش «منزلت ادیان و مذاهب در جمهوری اسلامی» که در سالن همایش‌های این دانشگاه در قم برگزار شد، مدعی شد: «مذاهب (سنی‌ها) در جمهوری اسلامی آزادی کافی دارند.» او برای اثبات ادعای خود به این آمار اشاره کرده و می‌گوید: «امروزه اهل‌سنت ۱۵ هزار مسجد، ۵۰۰ مدرسه دینی و ۱۰۰ موسسه دینی دارند که خودشان به‌صراحت آن را اعلام کرده‌اند.»

آیا در جمهوری اسلامی ایران، آزادی مذهب رعایت می‌شود؟ آیا اهل تسنن ایران از ۱۵ هزار مسجد، ۵۰۰ مدرسه دینی و ۱۰۰ موسسه دینی برخوردار هستند؟ آیا این آمار نشانه آزادی مذهبی در ایران است؟ «ایران‌وایر» در این گزارش می‌کوشد، به این پرسش‌ها پاسخ دهد.